Trời không thương tạo bão, sao lòng người gieo giông!

18/10/2016 06:58:10

Những ngày này miền Trung, mảnh đất truyền thống anh hùng đứng lên từ bao gian khó, suốt bốn mùa nắng rực đỏ rát mặt, muối mặn chát ngấm vào xương da, phải hứng chịu cảnh họa vô đơn chí khi đập thủy điện xả nước kèm theo mưa lũ chẳng xót thương trút xuống, cuốn cả làng, mang đi tất cả tài sản, khiến nước mắt người dân không còn để rơi. Nếu nhìn từ trên cao xuống, chỉ thấy những mạng người nhỏ nhoi ngồi đợi chờ phép màu từ đoàn cứu trợ tới giữa dòng nước trắng xóa thì mới thấy xót xa nhường nào. Đau cho khúc ruột miền Trung bao nhiêu lại giận những đã gây ra tai ương khiến cho người dân phải chịu cảnh màn trời chiếu đất bấy nhiêu!

Phương án rõ ràng như thế, nhưng thủy điện Hố Hô không thực hiện đúng. Chiều ngày 14/10, họ chỉ gọi điện cho một phó chủ tịch UBND huyện, khi đó nước đã bắt đầu cuồn cuộn tràn vào các xã

Mái tranh rách nát nay cũng không còn, sau cơn lũ lịch sử này, người miền Trung sẽ đi về đâu?


Tại buổi làm việc giữa Bộ Công Thương với lãnh đạo Nhà máy thủy điện Hố Hô và chính quyền địa phương diễn ra chiều 17/10, ông Lê Ngọc Huấn – Chủ tịch UBND huyện Hương Khê – khẳng định, chính quyền huyện này không hề được thông báo về kế hoạch xả lũ của Nhà máy thủy điện Hố Hô. Còn lãnh đạo các xã thuộc vùng hạ du của thủy điện Hố Hô cũng cũng cho biết: “ Chỉ nhận được thông báo của nhà máy vào cuối giờ chiều 14/10. Lúc đó điện mất, nước lũ đã tràn về họ mới thông báo thì đã quá muộn ”.

Vào sáng ngày 15/10, phát biểu sau khi đi kiểm tra thực tế tình hình mưa lũ ở huyện Hương Khê, ông Đặng Quốc Khánh, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh, cho rằng việc thủy điện Hố Hô xả lũ bất ngờ từ 500m3/s – 1.800m3/s đã khiến người dân trở tay không kịp.

Gần 60 năm chưa bao giờ tôi chứng kiến nước lũ dâng thế này. Nếu thủy điện Hố Hô xả lũ báo trước thì không đến nỗi này. Trong khoảng 20 phút, nước lũ cuồn cuộn dâng lên gần 2m. Tôi hô hoán vợ và các con chạy lên đường Hồ Chí Minh tránh lũ. Toàn bộ đồ đạc trong nhà bị nước cuốn và xô ngã

Hồ thủy điện có hai chức năng bao gồm: sản xuất điện và điều tiết nước, cấp nước thủy lợi cho dân sản xuất nông nghiệp. Măc dù, các hồ thủy điện được xây dựng trên nguồn vốn của ngân sách nhà nước do nhân dân đóng góp, nhưng khi xây dựng xong thì bán cổ phần cho những công ty tư nhân quản lý.

Thế nên, mới có chuyện, mùa khô những người nông dân nghèo khổ xin từng giọt nước để cày cấy mưu sinh thì không được. Đến khi bão về, thì không xin cũng phải lấy, bởi ban quản lý giữ mức nước lòng hồ cao để làm thủy điện (thiên về chức năng sản xuất điện), khi lũ lớn khiến đập thủy điện quá tải nhanh, buộc phải xả nước khiến lũ chồng lũ. Bởi vậy người dân đã khổ vì thiên nhiên lại phải quàng thêm cái “nhọc” của hồ thủy điện gây nên thì sức nào chịu cho thấu?

Tài sản của họ còn lại gì ngoài đống hoang tàn này?

Từ lâu nay mưa lũ là hiện tượng thiên tai bất thường, theo thời gian người dân đã tích lũy kinh nghiệm biết cách ứng phó với mưa lũ giúp giảm bớt hậu quả của thiên tai. Nhưng vài năm trở lại đây, nhiều đập thủy điện được xây dựng đã góp phần làm tăng thêm hậu quả tai hại của mưa lũ. Đập thủy điện xả nước đã phá vỡ quy trình dòng chảy khiến người dân không thể ứng phó, gây thiệt hại tổn thất không biết bao nhiêu mà kể. Việc xả lũ của đập thủy điện Hố Hô là minh chứng hùng hồn nhất để khẳng định điều đó.

Thực ra, năm 2010 đập Hố Hô vỡ gây lụt lịch sử, nay xả lũ cũng làm nước dâng nhanh, hiện tại chỉ kém đỉnh lụt 2010 khoảng 50cm và chính ông Vũ Mạnh Hùng cũng đã thừa nhận thủy điện Hố Hô không có chức năng cắt và điều tiết lũ.


Một đập thủy điện mà chỉ còn mỗi chức năng sản xuất điện còn tồn tại tới 06 năm là một câu hỏi lớn gửi đến các nhà quản lý thủy điện! Phải chăng vì thương mại hóa đồng tiền mà quên mất tính mạng và tài sản của hàng ngàn người dân dưới hạ du. Như chính, TS Đào Trọng Tứ, Giám đốc trung tâm Phát triển bền vững tài nguyên nước và thích nghi biến đổi khí hậu, nguyên phó Tổng thư ký Ủy ban sông Mekong Việt Nam phẫn nộ lên tiếng “ Nếu hồ thủy điện không có chức năng điều tiết lũ thì anh làm nhà máy để làm gì? Anh đặt quả bom lên đầu người dân à? ”. Ngẫm mà chua xót!

Những giọt nước mắt bất lực này bao giờ mới thôi rơi khi trong tim các em vẫn đong đầy tình yêu với con chữ!

Theo Bộ Xây dựng, hiện ở Việt Nam có khoảng 260 công trình thủy điện đang được khai thác và 211 công trình đang thi công xây dựng. Trung bình mỗi tỉnh là 10 đến 15 cái công trình thủy điện (đã trừ các tỉnh ở đồng bằng), đặt giả thiết nếu mỗi tỉnh chỉ có 1 nhà máy thủy điện xả lũ như Hố Hô kia thì bao nhiêu sinh mạng con người và tài sản sẽ ra đi! Một con số không tưởng!

Những vùng chưa có nhà máy thủy điện, thường chịu lũ tự nhiên, có mạnh có yếu nhưng không ghê gớm, kéo dài và gây ra thiệt hại khủng khiếp như những vùng xả lũ có nhà máy thủy điện. Lũ thủy điện là thứ nhân tai, tàn hại gấp bội so với lũ thiên tai.

Chính vì vậy, thiết tha yêu cầu, các nhà lãnh đạo, cho tiến hành nghiên cứu, rà soát, đánh giá lại về bố trí và hoạt động của các đập thủy điện dựa trên các hậu quả đã gây ra, tiến tới chấm dứt phá bỏ ngay những đập thủy điện gây nguy hại.

Đặc biệt, trong hậu quả đặc biệt nghiêm trọng của trận lũ vừa rồi có yếu tố con người (nhân tai). Hậu quả như thế và có dấu hiệu trách nhiệm của con người, như thế là đủ yếu tố dấu hiệu của tội phạm và do vậy cần chỉ đạo khởi tố điều tra, xác định người phải chịu trách nhiệm truy tố ra trước pháp luật và buộc bồi thường khắc phục hậu quả cho người dân.

Trời không thương tạo bão, sao lòng người còn gieo giông!


Hạ Băng