Trầu cau gây ung thư: Đài Loan phạt tiền, bắt người nhai trầu đi cải tạo

06/09/2016 01:49:28

Trước số liệu đáng báo động về tỷ lệ mắc ung thư vòm họng đối với những người hay nhai trầu, chính quyền Đài Loan (Trung Quốc) đang tích cực xóa bỏ thói quen này ở người dân bằng nhiều biện pháp rắn.

Ling Ling đang tiếp chuyện với khách mua trầu cau. Ảnh: CNN

Ling Ling, 20 tuổi, đứng bên đường cao tốc ở ngoại ô Đài Bắc. Chiếc váy cô mặc trên người chật và ngắn tới mức lộ cả hình xăm ở hông. Ling đang đợi khách - tài xế xe tải hoặc những người lao động nam - dừng mua hàng. Đó chẳng phải dịch vụ tình dục như ở nhiều thành phố lớn khác. Thứ mà Ling bán đó là những quả cau.


Trầu cau là loại đồ ăn gây nghiện rất phổ biến tại vùng lãnh thổ Đài Loan, Ấn Độ, Myanmar và một số quốc gia khác ở châu Á. “ Càng xinh đẹp, bạn càng kiếm được nhiều tiền. Đó là lý do tại sao tôi thích mặc đồ như vậy ”, Ling nói.


Gây nghiện và tử vong

Ling đang bổ cau để bán cho khách qua đường. Ảnh: CNN

1/10 dân số thế giới nhai trầu. Trong khi đó, cau đứng thứ 4 trong số những thực phẩm gây nghiện nhất thế giới, chỉ sau thuốc lá, rượu và thức uống có caffein, theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Dọc theo các tuyến phố và đường cao tốc ở Đài Loan, gian hàng rực ráng với ánh đèn neon cùng các “người đẹp trầu cau” trong trang phục thiếu vải, phục vụ khách hàng lái xe hơi hoặc xe tải.

Cau thường được bọc trong lá trầu và nhai như một chiếc kẹo cao su cỡ lớn. Người ta gọi chúng là "kẹo cao su kiểu Đài Loan". Trầu cau cho người ta cảm giác đang “thưởng thức” cà phê espresso hay chất kích thích amphetamine.

Nhưng, không giống như việc uống cà phê hàng ngày, trầu cau là thủ phạm gây ra ung thư miệng.

Đáng kinh ngạc, tại Đài Loan, 9 trong số 10 bệnh nhân ung thư miệng có thói quen nhai trầu.


Hưng phấn


Chen Wen, một tài xế taxi, nói rằng trầu cau giúp anh làm việc bền bỉ hơn trong nhiều giờ. " Khi nhai trầu tôi có thể làm việc lâu hơn nữa. Điều đó thật tuyệt!", Chen cho hay.

Còn với một số cô gái, nhai trầu khiến họ cảm thấy phấn chấn hơn. Còn những người khác nói nhai trầu giúp “đánh tan” cảm giác khó chịu sau mỗi cơn say.

Khi thưởng thức trầu cau, người ta cảm nhận được nhiều vị khác nhau, vị thuốc lá, vị chanh hoặc các gia vị. Ngọt và đắng là những vị được cảm nhận phổ biến nhất.

Thói quen nhai trầu truyền thống đang bị chỉ trích vì ảnh hưởng tiêu cực tới sức khỏe. Một số nghiên cứu y khoa cho thấy, nguy cơ mắc ung thư ở những người nhai trầu ở mức cao.

Hơn 5.700 người Đài Loan được chẩn đoán mắc ung thư miệng mỗi năm và 2.300 người trong số đó tử vong vì căn bệnh này, theo thống kê năm 2012 của Cơ quan Y tế và Phúc lợi.

Hạt cau được cho là chứa chất gây ung thư. Ảnh: CNN

Nhiều người bán và có thói quen nhai trầu cho rằng lá trầu có hại, trong khi hạt cau thì không. Tuy nhiên Cơ quan Nghiên cứu về Ung thư Quốc tế (IARC) kết luận rằng bản thân hạt cau có chứa chất gây ung thư.

Hahn Liang-Jiunn, chuyên gia về ung thư miệng tại Bệnh viện Đại học Đài Loan cho hay, có nhiều nguyên nhân lý giải việc nhai trầu phổ biến tại Đài Loan, bất chấp cảnh báo về sức khỏe.

Nhiều người làm việc ngoài trời, như công nhân xây dựng, lái xe đường dài hoặc ngư dân, cảm giác như “được tiếp thêm năng lượng” khi nhai trầu. Nhiều người nhai trầu để giữ ấm và xóa tan cảm giác khát nước.


Ngoài ra còn có một khía cạnh xã hội. " Nhai trầu giúp người ta kết bạn dễ hơn là hút thuốc lá. Đó là lý do tại sao nhiều người bắt đầu nhau trầu khi còn trẻ” , ông Hahn, cho biết.


Tuyên chiến với trầu cau

Thói quen ăn trầu phổ biến ở một số nước châu Á. Ảnh: CNN

Những năm gần đây, chính quyền vùng lãnh thổ Đài Loan đang áp dụng các biện pháp nhằm xóa bỏ thói quen nhai trầu ở người dân. Kể từ năm 2014, bất cứ ai bị bắt gặp khạc nhổ trầu bừa bãi ở Đài Bắc đều bị phạt tiền và yêu cầu tham dự các lớp cai nghiện.

Đài Loan cũng đang cố gắng khuyến khích nông dân địa phương để thay đổi cây trồng và cắt giảm việc cung cấp trầu. Khoảng 4.800 ha đất canh tác trầu dự kiến sẽ được trồng các loại cây như trà, trái cây họ cam quýt hoặc xoài thay thế, theo Hahn.

Bên cạnh đó, những “người đẹp trầu cau” như Ling Ling sẽ không còn được phép ăn mặc hở hang nữa.

Nhiều biện pháp tương tự đang được áp dụng ở một số quốc gia khác. Cảnh sát ở Papua New Guinea xử phạt tại chỗ  những người nhai trầu sau khi ban hành một lệnh cấm.

Tại Myanmar, chính phủ ra lệnh cho tất cả các nhân viên không nhai trầu trong giờ làm việc, đồng thời khởi động chiến dịch nhằm loại bỏ các nguồn cung cấp trầu từ nơi công cộng, bao gồm cả những khu vực nổi tiếng hút khách du lịch.

Trong một gian hàng ven đường ở Đài Bắc gian hàng, Xiao Hui, một người bán trầu cau lâu năm, đang bận rộn chuẩn bị hàng khi đang chăm sóc con gái một tuổi. Ngón tay trỏ của Xiao chuyển nâu bởi cô tiếp xúc với các loại hạt đã nhiều năm. Răng của người phụ nữ này thì chuyển đen bởi thói quen nhai trầu.

Xiao không muốn 3 con gái của cô trở thành những "người đẹp trầu cau". Ảnh: CNN


"Ngay cả khi chính phủ nói rằng trầu cau không tốt cho sức khỏe và khiến bạn mắc ung thư, nhiều khách hàng của tôi vẫn sẽ trở lại. Nếu bạn thích, thì bạn vẫn chẳng thể bỏ được đâu ", cô nói.


Tuy nhiên, Xiao lại không muốn 3 con gái của mình như vậy. " Tôi không muốn chúng nhai trầu hay trở thành những cô gái trầu cau bởi đó không phải là công việc tốt" , Xiao nói.


Theo CNN , một số bằng chứng cho thấy việc thắt chặt nhai trầu tại Đài Loan đã phát huy tác dụng.


Hình ảnh miệng cười với màu đỏ của trầu cau từng được coi là biểu tượng cho cái đẹp. Nhưng giờ đây, đó không còn là hình ảnh đẹp ở Đài Loan, đặc biệt là đối với lớp trẻ. " Tôi từng nhai trầu khi làm việc ở một nhà máy cách đây 10 năm. Tôi nhai trầu bởi thấy người khác cũng làm như vậy ”, một thanh niên có biệt danh Hippo nói.


"Tuy nhiên khi tới Đài Bắc, bạn bè của tôi đều không ăn trầu. Tôi sẽ không bao giờ ăn chúng một lần nữa. Chúng tiềm ẩn nhiều nguy hiểm và khiến mình trông chẳng đẹp", anh nói thêm .

Từ năm 2007 đến 2013, tỷ lệ đàn ông Đài Loan nhai trầu đã giảm 45%, theo Cơ quan Y tế và Phúc lợi. Tuy nhiên, chính quyền vùng lãnh thổ này chắc chắn vẫn còn nhiều việc phải làm để loại bỏ thói quen truyền thống nhưng gây hại cho sức khỏe.