Thượng đỉnh Mỹ-Triều: 4 thành công nhỏ và 5 ngọn núi lớn

17/06/2018 03:35:59

Ông Trump và ông Kim Jong-un đã đồng thuận về 4 điểm tại Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều, nhưng họ sẽ có 5 khó khăn lớn phải vượt qua.

Phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên: Những lỗ hổng từ tiền lệ Nam Phi , UkraineLibya


Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un trong Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ-Triều ngày 12/6 ở Singapore đã đạt được một thỏa thuận 4 điểm về vấn đề phi hạt nhân hóa hoàn toàn bán đảo Triều Tiên , cùng với cam kết bảo đảm an ninh cho Triều Tiên, từ phía Mỹ.

Tuy nhiên, giới chuyên gia đã thẳng thắn chỉ ra rằng, những thành công nhỏ này không thể khỏa lấp những khó khăn rất lớn. Lấy ba tiền lệ về tiêu hủy vũ khí hạt nhân trước đây là Nam Phi, Ukraine và Libya để minh chứng, mặc dù đã thành công nhưng đều có nhiều lỗ hổng và tiềm tàng một con đường dẫn đến sự gia tăng hạt nhân.

Khi Nam Phi đưa ra quyết định xóa bỏ phân biệt chủng tộc để đổi lấy sự chấp nhận của cộng đồng quốc tế vào 28 năm trước, chính quyền Pretoria đã đồng ý từ bỏ sáu quả bom hạt nhân trong kho vũ khí của mình và tháo dỡ toàn bộ cơ sở hạ tầng chế tạo bom hạt nhân của mình.

Một số nhà máy có liên quan đến hạt nhân đã chuyển sang các sản phẩm khác. Nhưng một số thành viên trong nhóm hạt nhân Nam Phi đã ra đi và không chịu sự quản lý của bất cứ ai, ví dụ như Tiến sĩ hạt nhân Abdul Qadeer Khan (A.Q. Khan). Sau khi rời khỏi chương trình hạt nhân của Nam Phi, vị tiến sĩ này đã trở thành một “nhà truyền giáo hạt nhân tự do”.

Nhóm nghiên cứu của ông ta đã mang theo mình các thành phần chính và sơ đồ các chu trình trong của chương trình hạt nhân. Tiến sĩ A.Q. Khan sau này đã trở thành “cha đẻ” của quả bom hạt nhân đầu tiên của Pakistan và cũng rất có thể là ông đã bán cho Iran thiết kế đầu tiên để lắp ráp một quả bom hạt nhân và những quy trình để chế tạo nó.

Về phía Ukraine, sau khi Liên bang Xô viết sụp đổ vào đầu thập niên 90 của thế kỷ trước, nước này đã đạt được thỏa thuận với Nga và Mỹ về việc giải trừ vũ khí hạt nhân mà Liên Xô đã đặt tại nước Cộng hòa thuộc Liên bang Xô viết, đổi là lại sự bảo đảm an ninh của hai ông lớn này.

Chính quyền Kiev đã bàn giao cho Nga toàn bộ số lượng vũ khí hạt nhân mà họ đã “thừa kế” từ Liên Xô, bao gồm 1.800 đầu đạn hạt nhân chiến lược và chiến thuật, 172 tên lửa đạn đạo tầm xa và 42 máy bay ném bom chiến lược tầm xa Tu-160 có ​​khả năng ném bom hạt nhân và phóng tên lửa hành trình tầm xa mang đầu đạn hạt nhân Kh-55 Raduga. Đổi lại, Washington và Moscow đã cấp hỗ trợ kinh tế và bảo đảm an ninh cho Kiev.

Mặc dù Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều đã thành công nhưng sẽ có rất nhiều khó khăn để đạt được mục đích phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên

Tuy nhiên, chẳng có ai ngó ngàng gì đến giới nghiên cứu về tên lửa đạn đạo và vũ khí hạt nhân Ukraine và đã có những cán bộ, nhà khoa học và kỹ thuật viên người Ukraine kiếm tiền lớn về việc bán tên lửa và đầu đạn hạt nhân trên thị trường chợ đen cho những người mua sẵn sàng.

Rất có thể là nhiều công nghệ hạt nhân của Liên Xô cũ đã rơi vào tay Trung Quốc, Triều Tiên và cả Iran, để những nước này hoàn thiện công nghệ hạt nhân, tên lửa ICBM hoặc đạt được những bước ngoặt lớn trên con đường phát triển tên lửa hạt nhân.

Còn chương trình hạt nhân đầy tham vọng của Tripoli vẫn còn trong giai đoạn trứng nước vào năm 2004, khi nhà lãnh đạo Libya Muammar Qaddafi đồng ý bàn giao cả nguyên liệu và tài liệu về chương trình nghiên cứu, vì sợ rằng, sau khi Mỹ xâm lược Iraq, ông sẽ chịu chung số phận với Saddam Hussein.

Libya vẫn chưa đạt đến giai đoạn xây dựng bom. Họ mới có một số ít các cơ sở tiến hành làm giàu uranium và đang trong quá trình thử nghiệm trong việc phát triển các thành phần hạt nhân. Sau khi Qaddafi từ bỏ hạt nhân, một phi đội máy bay vận tải của Mỹ và Anh đủ để chuyên chở tất cả các thành phần và thiết bị cế tạo vũ khí hạt nhân từ Libya về Mỹ.

Thế nhưng sau này người ta mới được biết rằng, không phải mọi thành phần cuối cùng của chương trình hạt nhân của Libya thực sự đã được di chuyển khỏi đất nước này.

5 bước đi mang tính nguyên tắc, tránh những sai lầm quá khứ

Thỏa thuận phá hủy chương trình hạt nhân của Triều Tiên mà Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un đã đạt được tại Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ-Triều tại Singapore ngày 12/6 vừa qua, cần phải rút được những kinh nghiệm từ các thiếu sót của ba trường hợp trước đây.