Thiếu định giá công nghệ, kết quả nghiên cứu khó chuyển giao

21/09/2018 04:39:06

Thieu dinh gia cong nghe, ket qua nghien cuu kho chuyen giao Khoa học - Công nghệ

Theo cơ sở dữ liệu quốc gia, đến đầu năm 2018, Việt Nam có 25.000 nhiệm vụ, đề tài nghiên cứu khoa học các cấp, 250.000 công bố trong và ngoài nước liên thông với quốc tế. Tuy nhiên, kết quả ứng dụng thực tế của các đề tài này vẫn còn rất hạn chế dẫn đến lãng phí nguồn lực rất lớn.


Nhà khoa học còn ngại đăng ký sở hữu trí tuệ

Chia sẻ về vấn đề này, TS Nguyễn Thanh Tân, Trưởng phòng Quản lý Khoa học - Đại học Sài Gòn, cho biết có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng kể trên. Một trong những nguyên nhân chính, theo TS Tân, nằm ở nhận thức của các nhà khoa học với việc đăng ký tài sản trí tuệ.

“Trường Đại học Sài Gòn đã quan tâm, thông báo tới các nhà khoa học trong trường về sở hữu trí tuệ. Trường cũng sẵn sàng hỗ trợ, hướng dẫn chủ nhiệm các đề tài đăng ký sở hữu trí tuệ nhưng số lượng đăng ký rất ít”, TS Tân nói.

Năm 2015, khoa Điện tử - Viễn thông của nhà trường nghiên cứu thành công hệ thống phần mềm và thiết bị quản lý các trạm thu phát sóng. Mặc dù được đánh giá cao về chất lượng nhưng sản phẩm bị các doanh nghiệp từ chối vì lo ngại vấn đề bản quyền.

Là đơn vị đã có những hợp đồng chuyển giao công nghệ, tuy nhiên TS Hồ Kỳ Quang Minh, Viện trưởng Viện Công nghệ Môi trường - Năng lượng, cũng cho biết việc đăng ký sở hữu trí tuệ chưa được quan tâm.


Khó chuyển giao do không có định giá

Theo các chuyên gia, định giá cũng là khâu vướng mắc chính khi muốn chuyển giao công nghệ. Không có định giá, các trường viện và các nhà khoa học không biết được giá trị thương mại của kết quả nghiên cứu và thường ước lượng một cách cảm tính.

Trong cả nước và tại TP.HCM có không ít doanh nghiệp có chức năng định giá. Tuy nhiên, định giá tài sản vô hình, đặc biệt là công nghệ phức tạp hơn nhiều so với định giá tài sản hữu hình nên có rất ít số lượng thẩm định viên đủ khả năng thực hiện được việc này.

“Số lượng hợp đồng chuyển giao công nghệ không nhiều cũng dẫn đến hạn chế kinh nghiệm định giá công nghệ của thẩm định viên. Giá trị các hợp đồng chuyển giao công nghệ giữa trường viện với doanh nghiệp không lớn nên các đơn vị định giá cũng ít quan tâm đến lĩnh vực này”, ông Võ Hưng Sơn, Trưởng phòng Quản lý Sở hữu trí tuệ - Sở KH&CN TP.HCM, cho biết.

Về phía trường viện, TS Nguyễn Thanh Tân nhận xét, điều này dẫn đến các công nghệ, sản phẩm từ nghiên cứu khó chuyển giao và nếu chuyển giao được thì thường bị đánh giá rất thấp so với hiệu quả kinh tế đem lại cũng như chi phí đầu tư nghiên cứu.

Bổ sung vấn đề này, TS Hồ Kỳ Quang Minh nói thêm: “Do nguồn vốn cho nghiên cứu hạn chế nên nhiều trường hợp các đơn vị nghiên cứu chấp nhận giá chuyển giao thấp để có tiền tiếp tục đầu tư cho nghiên cứu.”

Cùng quan điểm, PGS.TS Trần Văn Mẫn, Trưởng phòng KH&CN - ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM, cho biết khó khăn trong khâu định giá khiến cho các trường, viện không hào hứng với câu chuyện chuyển giao công nghệ.

Trao đổi với Sở KH&CN TP.HCM, PGS.TS Trần Văn Mẫn cho biết khâu định giá đang là nút thắt trong câu chuyện chuyển giao công nghệ

Theo PGS.TS Mẫn, các đề tài nghiên cứu hợp tác giữa nhà khoa học, trường viện và nhà nước nếu không có định giá trung gian sẽ dẫn đến những rắc rối khi kiểm tra tài chính. Ngoài ra, có doanh nghiệp không muốn nhận chuyển giao theo dạng “mua đứt bán đoạn” mà muốn đầu tư một phần cho đề tài nghiên cứu nên khi bóc tách quyền lợi của các bên cũng rất phức tạp.

Vì thế, đại diện các trường viện cho rằng để thúc đẩy hoạt động chuyển giao công nghệ thì ngoài các hoạt động kết nối cũng rất cần những hoạt động hỗ trợ đăng ký Sở hữu trí tuệ và định giá công nghệ từ phía Nhà nước.