Thế giới ‘nín thở’ trước tuyên bố của ông Trump về Jerusalem

07/12/2017 12:04:17

Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến quyết định có chính thức công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel hay không trong ngày 6/12 (giờ Mỹ). Tuy nhiên, dư luận thế giới đã nóng ran với nhiều luồng ý kiến trái chiều nhau.

Thông cáo của Nhà Trắng ngày 5/12 cho biết, vào sáng cùng ngày ông Trump đã trao đổi về các quyết định liên quan đến Jerusalem với lãnh đạo của 5 quốc gia Trung Đông, gồm Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas, Quốc vương Jordan Abdullah, Quốc vương Ảrập Xêút Salman và Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah al-Sisi.

Ông Trump khẳng định cam kết của Mỹ trong thúc đẩy đàm phán hòa bình giữa Israel và người Palestine.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: Reuters)

Báo chí Palestine đưa tin, nhà lãnh đạo Mỹ đã xác nhận với ông Abbas là việc công nhận Jerusalem sẽ diễn ra trong những ngày tới.


Quốc tế phản ứng

Nếu công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, kèm theo đó là chuyển trụ sở Đại sứ quán Mỹ từ Tel Aviv đến thánh địa này, Tổng thống Trump không chỉ phá vỡ chính sách kéo dài nhiều thập niên qua của Mỹ mà còn có nguy cơ khuấy đảo khủng hoảng và khơi mào một làn sóng bạo lực mới ở Trung Đông.

Các nước Ảrập cảnh báo, nếu ông Trump làm vậy sẽ phá hủy những nỗ lực của Mỹ nhằm đạt được một thỏa thuận hòa bình Ảrập – Israel, biến ông thành một nhà hòa giải không đáng tin cậy.

Theo báo chí Ảrập Xêút, Quốc vương Salman của nước này đã nói thẳng với ông Trump rằng bất cứ quyết định nào "dời tòa đại sứ Mỹ tại Israel đến Jerusalem trước khi đạt được một giải pháp hòa bình lâu dài sẽ khơi mào bức xúc trong người Hồi giáo", làm tổn hại đến hòa đàm và gia tăng căng thẳng trong khu vực.

Thông tấn xã nhà nước SPA dẫn lời Vua Salman khẳng định Ảrập Xêút ủng hộ người dân Palestine và những quyền lịch sử của họ.

Cùng ngày, Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas, đã thúc giục Giáo hoàng và các nhà lãnh đạo Nga, Pháp, Jordan hành động chống lại ý định của Tổng thống Trump.

Nhà ngoại giao hàng đầu của Liên minh châu Âu (EU) Federica Mogherini cũng cảnh báo "cần phải tránh hoàn toàn bất kỳ hành động nào làm suy yếu" nỗ lực hòa bình nhằm thành lập hai nhà nước cho người Israel và Palestine.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đe dọa cắt các quan hệ với Israel nếu ông Trump công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, viện dẫn  "Jerusalem là lằn ranh đỏ của Hồi giáo".


Vùng đất linh thiêng

Jerusalem là nơi quy tụ của nhiều địa điểm linh thiêng với 3 đạo Do Thái, Hồi giáo và Thiên chúa giáo. Thành phố này có đền Al Aqsa, địa điểm linh thiêng thứ ba của Hồi giáo. Với người Do Thái thì nơi đây có Đền Núi, địa điểm thiêng liêng nhất.

Do vậy, Jerusalem đã trở thành tâm điểm cuộc xung đột dai dẳng nhiều năm giữa Israel và người Palestine, với một bên được Mỹ hậu thuẫn còn bên kia được phần còn lại của thế giới Ảrập và Hồi giáo ủng hộ.

Từng bị Jordan chiếm đóng, Jerusalem về tay chính quyền Israel sau chiến tranh Trung Đông năm 1967 và từ đó, người Do Thái coi thành phố là thủ đô không thể tách rời của mình. Phía Palestine cũng chọn Jerusalem làm thủ đô nhà nước tương lai của mình. Sự phân định chủ quyền Jerusalem đến nay chưa được quốc tế công nhận, nhưng phần lớn các trụ sở đầu nào của Israel đều nằm ở đây. Trong khi đó, các nước đều đặt sứ quán của mình ở Tel Aviv.

Theo một đạo luật được ông Bill Clinton ký ban hành năm 1995, tòa sứ quán Mỹ phải được dời từ Tel Aviv đến Jerusalem trừ khi Tổng thống ký lệnh hoãn. Theo bước những người tiền nhiệm như George W. Bush, Barack Obama, ông Trump cũng ký hoãn hồi tháng 6 vừa qua.

Khi vận động tranh cử tổng thống năm 2016, Donald Trump cam kết sẽ chuyển tòa sứ quán Mỹ từ Tel Aviv đến Jerusalem – một động thái được người Mỹ gốc Do Thái tán đồng mạnh mẽ.


Thanh Hảo