Cuống lưỡi nổi mụn đỏ - Nguyên nhân, cách điều trị

22/10/2015 09:36:51

Rất nhiều người có hiện tượng lưỡi bi rát và nổi mụn và thắc mắc không biết là mình mắc phải bệnh gì. Tham khảo bài viết dưới đây:

Câu hỏi 1:

Thưa Bác sĩ! Mấy ngày gần đây cháu bị khó chịu ở cuống lưỡi, cảm giác đau khi nuốt nước bọt, ở phần gần họng. Cuối lưỡi cháu có nổi hai mụn hai bên đôi xứng. Đầu lưỡi có những chỗ đau nhói như bị kim châm, rất khó chịu. Cháu bị đau cuống lưỡi trước rồi mới bị phần đầu lưỡi. Cháu không chảy máu cũng không có mùi hôi và dịch gì. Cháu muốn biết là bệnh gì và có nguy hiểm không ạ? Xin cảm ơn Bác sĩ!

Trả lời câu hỏi 1:

Bề mặt lưỡi có rất nhiều gai lưỡi là các đầu mút dây thần kinh cảm nhận cảm giác vị giác. Do đó, cảm giác vùng lưỡi rất nhạy cảm. Khi có bất kỳ tổn thương nào vào phần niêm mạc lưỡi cũng đều gây ra cảm giác xót xa khó chịu. Như khi ta bị bỏng nhẹ lưỡi, khi ta đánh răng cào lưỡi quá mạnh tay, khi ta bị nhiễm vi-rút gây loét niêm mạc lưỡi, khi ta sơ ý ăn nhai bị cắn nhầm vào lưỡi,…sẽ gây cảm giác đau đớn khó chịu mỗi khi ta ăn các vị mặn, cay mắm muối.

Phần cuối lưỡi khi ta thè lưỡi hết cỡ có các hạt đỏ, nổi gồ lên, to bằng nữa hạt đậu xanh đó là các amygdal đáy lưỡi. Chúng xếp đối xứng nhau 2 bên. Đó là cấu trúc bảo vệ lưỡi, không nên đụng chạm, cào cấu hay sờ vào vùng này vì sẽ gây kích thích khó chịu và gây nôn. Đó không phải là bệnh.

Bạn nên dùng DORITHRYCIN ngậm ngày 3 viên, chia 3 lần để giảm đau rát lưỡi. Không nên cạo lưỡi khi đánh răng, giảm ăn uống thức ăn nước uống cay, nóng, chua. Uống thêm Vitamin C.

Câu hỏi 2:

Con đi xét nghiệm HPV (bệnh sùi mào gà) ở viện Paster, kết quả như sau: HSV 1/2 IgG: dương tính (3,39); HSV 1/2 IgM: dương tính (2,26).

Con thấy cuống luỡi của con có những mụt màu đỏ (nhỏ khoảng 1/2 hạt đậu). BS cho con hỏi:

1. Con bị nổi ngay cuống lưỡi, liệu có thể chấm thuốc ngay đó được không?

2. Bệnh của con nên điều trị như thế nào cho đúng cách khi mà những mụn đỏ lại nổi ngay cuống lưỡi?

3. Con muốn đi tiêm vacxin ngừa bệnh (kể cả những típ mà con đã mắc phải) được không ạ?

4. Con có cần làm thêm xét nghiệm nào nữa không?

5. Bệnh có hết không?

6. Con có thể có gia đình không?

Trả lời câu hỏi 2:

Sang thương sùi do virus HPV (Human Papilloma Virus) tại cuống lưỡi có thể được theo dõi mà không can thiệp điều trị, tuy nhiên nếu kích thước khối sùi lớn gây cản trở hô hấp, ăn uống thì chỉ định cắt bỏ bằng phẫu thuật hoặc đốt điện là cần thiết. Sử dụng thuốc chấm tại chỗ thường kém hiệu quả và khả năng dễ gây tổn thương niêm mạc do sự lan rộng của thuốc.

Điều trị nhiễm HPV chỉ dừng lại ở việc điều trị các sang thương ở da và sang thương của niêm mạc nhìn thấy được, chứ không điều trị khỏi hẳn sự nhiễm HPV, vì HPV sau khi xâm nhập vào cơ thể sẽ “trốn” trong các tế bào và chờ cơ hội hoạt động, nên các sùi vẫn có thể tái phát sau điều trị nếu hệ miễn dịch của người nhiễm bị suy giảm.

Tiêm chủng HPV nhằm ngăn ngừa bệnh ung thư cổ tử cung ở nữ giới, việc chủng ngừa ở nam giới (chưa nhiễm hoặc đã nhiễm) nhằm hạn chế sự lây lan virus cho bạn tình, cũng như phòng ngừa mụn cóc sinh dục, ung thư hậu môn. Hiện có hai loại thuốc chủng trên thị trường:

- Cervarix (ngăn ngừa nhiễm HPV type 16,18)

- Gardasil (ngăn ngừa nhiễm HPV type 6,11,16,18), được khuyến khích chủng ngừa cho nam giới dưới 26 tuổi.

Do đó bạn có thể liên hệ tại các trung tâm y tế dự phòng để thực hiện việc tiêm chủng.

Các sang thương da của HPV có liên quan đến sự suy giảm miễn dịch của cơ thể, đặc biệt trên cơ địa người có HIV. Nếu bạn đã có những hành vi tình dục không an toàn, hoặc có nhiều mối quan hệ “không ràng buộc” thì việc làm thêm các xét nghiệm tầm soát HIV, giang mai,…được khuyến khích.

Trong trường hợp đã nhiễm HPV, bạn vẫn có thể lập gia đình, sinh con đẻ cái bình thường. Tuy nhiên bạn cũng nên vận động “người ấy” của mình thực hiện việc tiêm chủng phòng bệnh.

Câu hỏi 3:

Mong bác sĩ tư vấn giúp! Tình hình là gần một tuần đây cháu bị mọc mụn ở cuống lưỡi, mụn không đau, không gây cảm giác vướng mắc gì khi ăn. Và lưỡi của cháu như bị nhiệt, đầu lưỡi có những mụn đỏ li ti. Xin bác sĩ tư vấn cho cháu biết là cháu bị bệnh gì?

Trả lời câu hỏi 3:

Lưỡi là bộ phận thuộc có chức năng rất quan trọng trong ăn, uống, nói... Lưỡi có cấu trúc niêm mạc rất đặc biệt gồm có các nhú, các gai lưỡi, tham gia vào cảm giác vị giác. Cấu trúc của lưỡi ngoài các cơ, niêm mạc, mạch máu phong phú, thần kinh nhạy cảm, còn có cấu trúc quan trọng là tổ chức bạch huyết, mọc ở vùng đáy lưỡi (cuống lưỡi) còn gọi là amygdale lưỡi, mọc thành những hạt to bằng hạt đậu, đây là các hạt thuộc hệ bạch huyết vùng mũi họng, có cấu trúc và chức năng tương tự như amygdales họng.

Những mụn như bạn thấy có thể là các hạt amygdale lưỡi, các hạt này không đau, không gây khó chịu. Đây là cấu trúc bình thường, không phải bệnh lý.

Lưỡi hay mọc những "mụn nhiệt", rất đau, khi ăn vào cảm giác sót, rát. Những vết loét nhiệt có giả mạc phủ. Bệnh diễn tiến vài ngày thì bớt và khỏi, đôi khi có tái phát. Do dó bạn nên dùng những thức ăn có tính hàn, mát, uống thuốc giảm đau khi đau nhiều... loét nhiệt có thể kích thích gây phản ứng viêm hạch cổ.

Câu hỏi 4:

Thưa Bác sĩ! Năm nay tôi 34 tuổi, hiện tại tôi bị rát lưỡi gần 1 năm nay. Thời gian mới rát thì lưỡi chỉ bị đau rát như bị bỏng, nhưng 2 tháng gần đây trên lưỡi xuất hiện nhiều mục màu đỏ phía cuối lưỡi sát cuống họng. Tôi đã lên bệnh viện ung bướu kiểm tra thì Bác sĩ nói chỉ bị viêm tuyến nước bọt và cho uống vitamim nhưng không khỏi. Hiện tại tình trạng đau rát ngày càng tăng lên làm tôi rất lo lắng và suy sụp tinh thần. Mong Bác sĩ giúp tôi cách điều trị hoặc thăm khám như thế nào để có hiệu quả cao nhất. Chân Thành cảm ơn.

Trả lời câu hỏi 4:

Qua thông tin bạn mô tả thì bạn bị rát lưỡi kéo dài và đã đi khám ung bướu để loại trừ bệnh lý và uống thuốc vitamin. Tuy nhiên, điều bạn lo lắng, quan tâm hiện tại là tổn thương không đỡ, đau rát càng tăng.

Do vậy, trước hết bạn không nên lo lắng quá mức vì có thể ảnh hưởng tới sức khỏe, gây suy giảm miễn dịch. Bạn cũng nên khám kiểm tra để tìm rõ nguyên nhân tổn thương ở lưỡi. Biểu hiện rát lưỡi như bạn gặp có thể do nhiều nguyên nhân: nguyên nhân tại lưỡi (chấn thương, nhiễm mầm bệnh,…), nguyên nhân ở các cơ quan, tổ chức lân cận: lợi, răng, miệng,… Bạn nên sớm tới cơ sở y tế chuyên khoa tai mũi họng để khám kiểm tra, ngoài khám lâm sàng, nội soi tai, mũi, họng, các bác sỹ có thể cho làm thêm các xét nghiệm cận lâm sàng (xét nghiệm máu, siêu âm, chụp Xquang,…), thậm chí có thể chuyển gửi khám chuyên khoa khác để loại trừ bệnh lý liên quan nếu cần thiết.

Câu hỏi 5:

Chào Bác sĩ! Em năm nay 22 tuổi, vài ngày gần đây, em cám thấy lưỡi bị rát, hơi vướng bên hông cuống lưỡi trái. Em soi đèn thì thấy có 1 miếng thịt dư bị đứt ra kế cuống lưỡi, mặt dưới cùng của lưỡi và phía trên lưỡi trái có bị nổi vài hạt, cảm thấy như tưa lưỡi. Mong Bác sĩ xem giúp em là em bị bệnh gì? Em cám ơn Bác sĩ.

Trả lời câu hỏi 5:

Chào bạn, Bệnh của bạn nằm ở niêm mạc lưỡi. Thường gặp nhất là bạn đã bị bệnh áp-tơ. Bệnh này do nhiễm virus sống trong môi trường niêm mạc lưỡi, miệng. Khi bạn bị giảm sức đề kháng như khi cơ thể bị stress do di chuyển nhiều (đường bộ, đường hàng không), thức khuya, lao lực, lo lắng, mất ngủ, đau buồn quá mức, ăn uống bất thường, sau khi bị bệnh nặng, suy dinh dưỡng, suy giảm miễn dịch,…là điều kiện thuận lợi để virus có sẵn ở trạng thái không hoạt động chuyển sang trạng thái hoạt động: gây ra bọng rồi thành vết loét niêm mạc miệng, lưỡi, lợi, amygdal,…gây đau rát khi ăn nhất là khi chạm phải mắm muối, cay, nóng,…Nếu điều trị tốt, nghỉ ngơi làm việc điều độ, dinh dưỡng tốt,…bệnh sẽ khỏi trong vòng 7 ngày. Khi gặp điều kiện thuận lợi kể trên, bệnh có thể sẽ xuất hiện trở lại.

Bạn nên tránh những tình huống ảnh hưởng đến sức đề kháng cơ thể kể trên, uống thêm Triamcinolon 4mg 2 viên/ngày, Uống Vitamin C, PP mỗi loại ngày 2 viên, ngậm Dorithricin ngày 3 viên trong 7 ngày. Nên tránh nạo lưỡi, cạo lưỡi, thức ăn cay nóng, tránh ngậm nước muối mặn, chà xát vào lưỡi sẽ làm khó chịu hơn.

7 loại bệnh về lưỡi thường gặp

Lưỡi khỏe sẽ mịn, có màu hồng tự nhiên, khi lưỡi đổ bệnh sẽ có những thay đổi về màu sắc. Lưỡi có thể mắc các bệnh như: viêm lưỡi bản đồ, ung thư lưỡi, viêm lưỡi di trú…

1. Viêm lưỡi bệnh lý

Viêm lưỡi do nhiễm khuẩn, nấm, mẫn cảm có thể là bệnh nguyên phát của lưỡi hoặc triệu chứng của một bệnh khác như cơ thể thiếu vitamin, đặc biệt là vitamin nhóm B, thiếu vitamin PP, thiếu máu ác tính hoặc thiếu sắt; một số bệnh da phát triển toàn thân như lichen phẳng, aptơ, giang mai, ung thư ....

Biểu hiện là lưỡi có thể đỏ, sưng to, xuất hiện mụn rộp, nứt kẽ lưỡi, loét hoặc nhợt nhạt, láng bóng, trơn nhẵn, đau hoặc không.

Điều trị theo chỉ dẫn của bác sỹ, có thể sử dụng kháng sinh nếu nhiễm vi trùng, kháng virus nếu do virus, kháng nấm nếu viêm do nấm, bổ sung vitamin nếu viêm lưỡi do thiếu vitamin. Ngoài ra, bệnh nhân cần vệ sinh răng miệng sạch sẽ, tránh các chất kích thích cay nóng, bia rượu.

2. Viêm lưỡi di trú

Triệu chứng không rõ ràng. Xuất hiện những vùng hơi đỏ dạng teo có viền bao bọc màu vàng nhẹ, thường nằm trên mặt lưng của lưỡi nhưng cũng có thể xuất hiện ở mặt trước bụng lưỡi hay sàn miệng.

Viêm lưỡi di trú tuy không không nguy hiểm và thường tự khỏi nhưng cũng gây những khó chịu cho người mắc phải. Có thể điều trị triệu chứng bằng cách súc miệng đều và vệ sinh răng miệng sạch sẽ.

3. Viêm lưỡi bản đồ

Biển hiện trên lưng lưỡi xuất hiện những viền màu trắng, phía trong có màu đỏ sậm hơn màu lưỡi bình thường, làm mất gai lưỡi. Gọi là viêm lưỡi bản đồ vì những gờ hình ngoằn ngoèo làm cho bề mặt của lưỡi giống như hình bản đồ, xuất hiện trong một thời gian dài.

Viêm lưỡi bản đồ cũng là bệnh viêm lành tính, nếu không bị loét thì không ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt. Có thể điều trị bằng thuốc giảm đau, kháng viêm, thuốc bôi tại chỗ theo chỉ định của bác sỹ và xúc miệng, vệ sinh răng miệng sạch sẽ. Bên cạnh đó, bên tránh những thức ăn cay, nóng và đồ uống có cồn.

4. Loét lưỡi Apthae

Lưỡi xuất hiện các vết loét ở mặt bụng lưỡi hay ở chóp lưỡi khiến bệnh nhân rất khó chịu và đau, ảnh hưởng đến chức năng nhai và phát âm. Bệnh nhân mắc bệnh cần được điều trị theo đơn thuốc của bác sỹ có thể bôi tại chỗ hoặc uống toàn thân. Nên làm thêm các xét nghiệm để xem có bị thiếu máu hay không.

5.Lưỡi trắng

Lưỡi không hồng tươi mà có màu trắng toàn bề mặt lưỡi do viêm nhiễm. Lưỡi trắng chủ yếu do thói quen vệ sinh răng miệng chưa tốt, mắc chứng hôi miệng, khô miệng, hay hút thuốc lá và uống rượu bia. Khắc phục tình trạng trắng lưỡi rất đơn giản, chỉ cần vệ sinh răng miệng sạch sẽ, cạo lưỡi đều đặn, uống nhiều nước lọc và các loại nước hoa quả giúp sạch miệng.

Ngoài ra, bệnh nhân có thể làm sạch miệng bằng cách vệ sinh lưỡi và niêm mạc miệng nhẹ nhàng với mật ong trộn chung với một chút nghệ bột sẽ giúp niêm mạc lưỡi và miệng mau phục hồi.

6. Bạch sản

Là một dạng sang thương có khuynh hướng ác tính hóa. Lưỡi và sàn miệng xuất hiện những mảng trắng đồng đều có thể lành tính hoặc hóa ác nên bệnh nhân không thể chủ quan, cần làm sinh thiết để xác định được mức độ bệnh.

7. Ung thư lưỡi

Thường gặp là ung thư tế bào vẩy. Ðây là loại ung thư thường gặp nhất ở vùng miệng và lưỡi. Ung thư có thể xuất hiện dưới hình thức là một bạch sản trước đó hoặc cũng hoàn toàn không có triệu chứng gì. Triệu chứng duy nhất để nghi ngờ bệnh là xuất hiện vết loét lâu ngày, màu trắng hay đỏ ở bờ bên của lưỡi, không đau. Trường hợp này rất nguy hiểm, cần được làm sinh thiết để chẩn đoán.