Cuộc đời quý bà Trần Lệ Xuân (Phần 1): Bí ẩn về ngôi sao chiếu mệnh và cuộc hôn nhân không tình yêu

24/05/2018 07:07:13

Người mẹ mới 14 tuổi, đã sinh hạ con gái đầu lòng là Trần Lệ Chi gần như rơi vào hố sâu tuyệt vọng khi Trần Lệ Xuân cất tiếng khóc chào đời.

Cuốn sách mang tên 'Madam Nhu Trần Lệ Xuân - Quyền lực Bà Rồng' vừa ra mắt ngay lập tức đã trở thành tâm điểm 'săn lùng' của độc giả vì sự tò mò về cuộc đời bà Trần Lệ Xuân (1924-2011) - vợ ông Ngô Đình Nhu, cố vấn chính quyền ở miền Nam trước đây. Ngay từ những chương mở đầu, số phận người phụ nữ này đã chứa đựng nhiều chuyện li kì, khác lạ.

Nỗi buồn của người mẹ 14 tuổi


'Một người mẹ trẻ mười bốn tuổi như bà Chương đã làm gì với đứa con mới đẻ, một nhúm thịt với gương mặt đỏ hỏn, đang khóc toáng lên trong tay mình? Khi vừa mới chào đời, chẳng có mấy lý do để người ta tin rằng số phận của bà sẽ khác với hàng bao thế kỷ phụ nữ đi trước bà...' - Cách tác giả Monique Brinson Demery miêu tả về ca sinh nở đặc biệt của mẹ bà Trần Lệ Xuân là công chúa Nam Trân đã thu hút sự tò mò của độc giả.


Dù là người nước ngoài nhưng trong tác phẩm của mình, tác giả Monique Brinson Demery đã cắt nghĩa rõ sự chi phối của truyền thống Khổng giáo Á Đông tới khát khao có con trai nối dõi của công chúa Nam Trân : 'Tục ngữ Việt Nam truyền thống đã thâu tóm nỗi thất vọng của việc sinh con gái: “Nhất nam viết hữu, thập nữ viết vô', hay “Một trăm con gái không bằng hòn dái con trai'. Vào ngày cưới, người đàn ông đưa về gia đình một vật sở hữu quý giá hơn tất thảy: một cô con dâu, người sẽ chỉ được giải thoát khỏi vai trò người hầu thật sự của gia đình chồng, đặc biệt là mẹ anh ta, chỉ đến khi cô có con trai. Vòng luẩn quẩn cứ thế tiếp diễn...'


Bìa cuốn sách về bà Trần Lệ Xuân

Theo đó, từ khi mang bầu đứa con thứ hai, mẹ của Trần Lệ Xuân đã tự thuyết phục bản thân rằng đứa trẻ nhất định là con trai. Bà tin chắc điều đó đến mức đã mua về nhà rất nhiều đồ chơi, quần áo con trai. Hơn thế nữa, mẹ chồng bà đã đưa ra một vài lời đe dọa đáng ngại như việc chồng bà sẽ lấy vợ lẽ nếu đứa thứ hai là con gái bởi ông Trần Văn Chương là con trưởng của nhà họ Trần danh giá và cái vị trí của người phụ nữ 'lá ngọc cành vàng' chẳng bao giờ cần động đến dù chỉ một ngón tay mảnh dẻ, ngoại trừ để rung chuông gọi người hầu như công chúa Nam Trân sẽ lung lay.

Bị coi như một ngôi 'sao xấu' mang đến nỗi buồn cho mẹ và gia đình, từ nhỏ Trần Lệ Xuân gần như không được chào đón hay hưởng một phút giây nào của niềm hạnh phúc. Trong khoảng thời gian ở cữ, hai mẹ con Lệ Xuân phải co cụm trong khung cảnh u ám đến ngộp thở.

Ngoại trừ thầy lang, thầy bói là những nhân vật không thể thiếu thì gần như phu nhân của ông Trần Văn Chương bị hạn chế không được tiếp xúc với ai. Nhưng ít người tin rằng, trong chính những ngày tháng bi kịch ấy, một thầy bói đã tiên tri rằng đứa trẻ mang tên Trần Lệ Xuân ấy sau này sẽ có một số phận kì lạ.

Bí ẩn về ngôi sao chiếu mệnh

Trong cuốn sách về cuộc đời bà Trần Lệ Xuân, một trong những tình tiết độc giả khó có thể bỏ qua được đó là sự xuất hiện của nhân vật thầy bói trong gia đình quyền lực ấy.

Đó là một trong những người nhìn mặt các em bé đầu tiên trong gia tộc rồi đưa ra lời đoán quyết vận mệnh bằng cách đối chiếu ngày sinh, giờ sinh, hoàng đạo với vị trí của mặt trời và mặt trăng và không quên tính cả những ngôi sao xấu đang lướt qua.


'Ông thầy đã thốt lên về số phận của đứa trẻ: Thật là ngoài sức tưởng tượng!. Đứa bé - ông nói với bà Chương đang run lẩy bẩy - sẽ leo lên đến những đỉnh cao vời vợi. Ngôi sao chiếu mệnh của nó không thể nào tốt hơn! Bé gái sẽ lớn lên trong niềm tin vào vận mệnh của mình đồng thời với lời tiên tri xán lạn đã khiến mẹ cô ghen tỵ một cách sâu xa. Kết quả là một cuộc đời với những mối quan hệ mẹ con đầy căng thẳng và sự ngờ vực bất tận...' , Monique Brinson Demery viết.


Bà Trần Lệ Xuân (phải) bên mẹ của mình

Thân mẫu của bà Trần Lệ Xuân từng được ca ngợi bởi nhan sắc tuyệt mỹ đến độ về sau nhờ đó bà đã giành được một tấm huân chương phong tặng bởi những người Pháp say mê sắc đẹp đặt cho bà biệt danh 'Viên ngọc trai Á châu' nhưng con gái thứ hai của công chúa Nam Trân còn có sức ảnh hưởng nhiều hơn cả mẹ không chỉ bởi nhan sắc hơn người mà còn nhờ sự thông minh, nhạy cảm.

Thời điểm ông Chương được đề bạt một công việc mới tại Cà Mau, Trần Lệ Xuân đã bị gửi lại ở cùng ông bà nội nhưng một 'bằng chứng' cho sự trở về của bố mẹ mình. Bị những người làm vườn trong gia đình chơi đùa như một món đồ chơi, tuổi thơ của Trần Lệ Xuân chỉ biết lẽo đẽo theo chân họ, đôi lúc còn phải tắm rửa giữa đàn gia súc. Cha mẹ bà chỉ trở về khi nghe tin con gái mình ngã bệnh, đang lơ lửng giữa sự sống và cái chết.

Sau này, khi được đoàn tụ cùng cha mẹ, Trần Lệ Xuân vẫn bị hắt hủi, phân biệt đối xử trước em trai, chị gái của mình dù trong thâm tâm, những người trong gia đình luôn bất ngờ trước sự thông minh hiếm có của bà. Nhiều lần, chỉ vì thông minh đến mức làm 'bẽ mặt' người thừa tự của gia đình là em trai mình mà Trần Lệ Xuân bị phạt.

Có lần, vì mặc cảm thua kém mà em trai bà đã giật phắt cây bút lông và ném vào đầu chị mình. Bị ngòi nhọn cây bút đâm thẳng vào trán, mực chảy tràn trên mặt nhưng con gái thứ của công chúa Nam Trân vẫn muốn chứng minh cho cha mẹ biết mình không phải đứa trẻ dễ bị 'phủ đầu'.


Người chọn vai xuất sắc!

Thừa hưởng nhan sắc từ mẹ là công chúa Nam Trân - một vẻ đẹp ngay cả khi hai bên thái dương đã điểm hoa râm vẫn toát lên sự quý phái, tự chủ nhưng quý bà Trần Lệ Xuân dưới ngòi bút của tác giả Monique Brinson Demery còn có phần sinh động, hấp dẫn hơn hẳn.

Trong lễ cưới vào tháng 5/1943 tại Nhà Thờ Lớn (Hà Nội), Trần Lệ Xuân được miêu tả với hình ảnh long lanh đến mức choáng ngợp từ cách mang tất tay dài, choàng đăng ten quấn quanh mái tóc đang chảy dài xuống đôi vai... cho đến nét đẹp nhất là đôi mắt long lanh mở to trong suốt buổi lễ.

Dưới góc nhìn của Monique Brinson Demery, đó là 'một thái độ thận trọng mới mẻ đối với những cảm giác mà cô phải dè chừng hầu hết thời gian - tính ưa dâm dục, sự tự mãn và kiêu căng.Tất cả mọi cặp mắt đều hướng về cô dâu mười tám tuổi khi cô bước vào khu vườn'.

Nhan sắc quý bà Trần Lệ Xuân không chỉ thu hút ở môi son, má hồng, viền mắt đậm thấp thoáng giữa lằn ranh giới cổ điển và hiện đại mà còn ở vẻ bình tĩnh, nghiêm trang từ bức ảnh cưới đến đời thường. 'Cô trông như một búp bê sứ sẽ rạn vỡ ngay khi đánh bạo nở nụ cười', tác giả cuốn sách viết.

Trần Lệ Xuân trong ảnh cưới

Trong những thập niên 50, 60, bà Nhu đã được đánh giá như một biểu tượng của sắc đẹp, thời trang với những bộ cánh thời thượng vừa thể hiện sự lộng lẫy mà vẫn thanh lịch và phảng phấp một thứ quyền uy ngầm mà nếu chỉ có nhan sắc không thôi hẳn chưa thể đủ.

Trần Lệ Xuân thông thạo nhiều ngoại ngữ. Từ nhỏ, bà đã có thể đọc vanh vách những cánh rừng, những ngọn núi tuyết phủ ở trời Tây dù chưa từng nhìn thấy chúng.

Ngoài ra, còn có một chi tiết mà tác giả Monique Brinson Demery đã dụng công miêu tả trong cuốn sách với nhiều ẩn dụ đằng sau vẻ đẹp ngoại hình đó là từ khi còn rất trẻ Trần Lệ Xuân luôn biết nhận ra một vai diễn phù hợp cho mình.

Năm 1940, ngay trước khi gặp ông Ngô Đình Nhu, những nữ sinh trường múa ba lê Madame Parmentier chuẩn bị diễn vở Bạch Tuyết. Trong khi những nữ sinh người Pháp lẫn người Việt đều từ chối đóng vai mụ phù thủy gớm ghiếc thì Trần Lệ Xuân đã nhìn thấy tiềm năng trong vai diễn này.

Bà suy đoán hẳn không bao giờ được đóng Bạch Tuyết vì vai đó sẽ vào tay một cô gái Pháp da trắng nên chọn cách tỏa sáng trên sân khấu bằng một vai diễn độc ác xuất sắc.


Hôn nhân không tình yêu

15 tuổi, Trần Lệ Xuân được giới thiệu với ông Ngô Đình Nhu lúc bấy giờ đã gần ba mươi tuổi, giàu trải nghiệm. Họ gặp nhau trong khu vườn nhà ông Chương ở Hà Nội khi ông Nhu vừa về nước sau gần một thập niên học hành tại Pháp.

'Lệ Xuân đã nhìn thấy ông Nhu như một cơ hội. Bất luận vì tình yêu, tham vọng, hay là lợi dụng lẫn nhau, Lệ Xuân và ông Nhu đã đính ước không lâu sau buổi gặp gỡ trong vườn. Họ đã đính hôn trong ba năm, một truyền thống của người Việt, mặc dù việc đó không phải theo ý của cha mẹ Lệ Xuân. Nhưng trong quãng thời gian ấy, từ 1940 đến 1943, cái thế giới mà Lệ Xuân hằng biết đã hoàn toàn thay đổi', chỉ bằng mô tả ngắn gọn của tác giả cuốn sách, nhiều độc giả không giấu nổi ngỡ ngàng trước cuộc hôn nhân chóng vánh của người đàn bà luôn giỏi 'chọn vai'.

Giữa thời điểm thế chiến thứ hai đã nổ ra ở châu Âu, sự bại trận của nước Pháp đã gần như cắt phăng Đông Dương khỏi mẫu quốc, gia đìnhTrần Lệ Xuân vẫn không phải chịu khổ khi bị tước đi những thứ hàng hóa xa xỉ nhờ những các biện pháp xoay sở.

Ngay đến cuộc hôn nhân của con gái thứ nhà ông bà Chương vẫn thể hiện một gia thế quyền lực giữa một Hà Nội bị Nhật Bản chiếm đóng.

Vợ chồng bà Nhu tay trong tay đi dạo

'Tình cảnh thiếu thốn của thời chiến tuy vậy vẫn không cắt đứt nguồn cung cấp rượu sâm banh Pháp của gia đình ông Chương. Nó chảy tràn vào những chiếc ly có chân kêu lanh canh của những thực khách, đó là, như bà Nhu bâng khuâng nhớ lại, 'tất cả Hà Nội' - tức là tất cả những nhân vật quan trọng ở Hà Nội vậy' - một đoạn văn miêu tả về đám cưới xa hoa của Trần Lệ Xuân.

Ít người tin rằng, tại thời điểm vẫn đang học trung học, Trần Lệ Xuân đã sớm nhận ra cuộc hôn nhân sẽ giải phóng mình khỏi những nỗi bẽ mặt hàng ngày mà gia đình gây ra.

'Có vẻ như với Lệ Xuân, một người đàn ông ham mê sách vở hơn chính trị sẽ là nỗi khuây khỏa sau những trò chơi hai mặt và phản bội mà bà đã chứng kiến trong cuộc hôn nhân của chính cha mẹ mình. Việc ông Nhu mỉm cười nhiều hơn nói chuyện có vẻ là một biểu hiện tốt nữa. Kết hôn là bước tiếp theo với một cô gái có giáo dục, và Lệ Xuân không nghĩ cô hơn ông Nhu về điểm này', Monique Brinson Demery viết.

Và như là định mệnh, dù có giỏi 'chọn vai' đến thế nào thì rốt cuộc quý bà Trần Lệ Xuân cũng phải thú nhận: 'Tôi cô đơn trong hầu hết thời gian' khi bà viết về cuộc hôn nhân với chồng trong giai đoạn ông đang xây dựng nền tảng chính trị từ năm 1947 đến 1954.

Ở chương 7 mang tên 'Một nơi ẩn lánh trên núi', bà Trần Lệ Xuân không giấu nổi niềm cay đắng: 'Chồng tôi đơn giản là biến mất mà không nói một lời'...

(còn nữa)