Chuyện hậu trường Tây Du Ký 1986: Mở đầu bất ngờ và đầy gian nan

11/06/2017 07:05:41

Hơn 30 năm kể từ thành công của Tây Du Ký nhưng những kỷ niệm làm phim của cố đạo diễn Dương Khiết vẫn khiến cảm xúc khán giả dâng đầy.

Lật lại hồi ký của đạo diễn Dương Khiết về hành trình làm phim Tây Du Ký, người đọc như được sống lại trong giai đoạn huyền thoại ấy - một giai đoạn gian nan nhưng cũng đầy nhưng sự kiện lý thú.


Tháng 04/2017, nền điện ảnh Hoa ngữ đón nhận một nỗi mất mát lớn. Nữ đạo diễn Dương Khiết - người dựng nên phiên bản truyền hình Tây Du Ký năm 1986 đã qua đời trong niềm tiếc thương vô hạn của những đồng nghiệp, bạn bè và nhiều thế hệ khán giả. Tại tang lễ của bà, truyền thông ghi nhận sự xuất hiện của các ngôi sao hàng đầu C-biz, đặc biệt là dàn diễn viên Tây Du Ký đình đám năm nào, trong khi người hâm mộ yên lặng xếp thành những hàng dài lặng lẽ tưởng niệm một trong những vị đạo diễn huyền thoại của điện ảnh Trung Quốc.

Cố đạo diễn Dương Khiết.


Dương Khiết qua đời nhưng những thành tựu mà bà để lại cho điện ảnh xứ Trung ắt hẳn sẽ còn mãi đến sau này, cũng như việc Tây Du Ký phiên bản năm 1986 vẫn là luôn luôn là ký ức tuổi thơ, là tác phẩm kinh điển trong lòng khán giả. Ít lâu sau khi nữ đạo diễn tài danh qua đời, cùng nhìn lại những kỷ niệm trong quá trình thực hiện Tây Du Ký được Dương Khiết kể lại trong cuốn hồi ký Dám hỏi đường ở nơi nào? và khám phá những cảm xúc đa cung bậc mà bà từng trải qua, cũng như những điều thú vị ít ai biết đến đằng sau thành công của bộ phim huyền thoại này nhé.

Cuốn hồi ký của đạo diễn Dương Khiết về quá trình làm phim Tây Du Ký có tên Dám hỏi đường ở nơi nào?


"Có tiền, ngại gì mà không dám làm Tây Du Ký?"


Với nguyên tác tiểu thuyết là một trong "tứ đại danh tác" của nền văn học Trung Hoa, trước khi đến với khán giả truyền hình, Tây Du Ký của nhà văn Ngô Thừa Ân đã không còn là một tác phẩm xa lạ, nhất là khi nó đã được dựng thành vở kịch tuyệt vời gây tiếng vang trong làng kịch Trung Quốc lúc bấy giờ. Không như Hồng Lâu Mộng, Tây Du Ký với nội dung có những yếu tố kỳ ảo được đánh giá là tác phẩm khó mà dựng thành phim, nhất là với công nghệ hóa trang, quay phim và dựng kỹ xảo còn thô sơ tại đại lục ở thời điểm đó.

Tôn Ngộ Không đã quen thuộc với khán giả qua các vở kịch trước đó.


Thế nhưng quá trình đạo diễn Dương Khiết nhận nhiệm vụ "khó nhằn" này lại khá đơn giản. Vào một buổi họp báo quảng bá phim truyền hình năm 1981, cục phó đài CCTV Hồng Dân Sinh bất ngờ hỏi nữ đạo diễn: " Dương Khiết, cô có dám dựng bản phim truyền hình Tây Du Ký không?". Câu hỏi đột ngột này khiến Dương Khiết sửng sốt trong thoáng chốc, nhưng gần như ngay lập tức, bà đã trả lời lại vị cục phó một cách đầy bản lĩnh : "Có tiền, có gì mà không dám làm". Sau này khi nhớ lại, bản thân nữ đạo diễn quá cố cũng không hiểu điều gì đã thôi thúc mình đón nhận thử thách lớn mà chẳng cần suy nghĩ đắn đo như vậy. Có lẽ, đó là cái cơ duyên mà ông trời ban cho người có tài, khởi đầu cho hành trình làm nên một huyền thoại của điện ảnh Trung Quốc.

Đạo diễn Dương Khiết cùng thầy trò Đường Tăng trong thời gian thực hiện Tây Du Ký.


Sau câu trả lời của Dương Khiết, Hồng Dân Sinh đã công khai quyết định giao Tây Du Ký bản phim truyền hình cho bà. Vậy là kể từ đó, nữ đạo diễn bắt đầu bắt tay vào những công đoạn đầu tiên để xây dựng một trong "tứ đại danh tác" thành một bộ phim dưới những thước quay sống động. Không chú trọng vào tính sáng tạo, cải biên như những bộ phim chuyển thể thời nay, Dương Khiết đã tự đặt ra cho mình cùng hai cộng sự biên kịch phương châm 8 chữ: “Trung thành nguyên tác, cải biên thận trọng”.

Nỗi âu lo, e sợ trên đường đi tìm chuyên gia hóa trang cho Tôn Ngộ Không, Trư Bát Giới...


Sau khoảnh khắc hưng phấn vì được tin tưởng giao cho trọng trách vinh quang, khi bình tĩnh lại Dương Khiết mới nhận ra mình đang gánh trên vai một gánh nặng nghìn cân. Bởi Tây Du Ký không thể chỉ là một tác phẩm bình thường, nó là danh tác cổ văn người người yêu mến, là một báu vật của nền văn học Trung Hoa nói riêng và của châu Á nói chung. Hình tượng bốn thầy trò Đường Tăng từ lâu đã ghi dấu ấn trong lòng khán giả - từ kịch nói cho đến phim hoạt hình đều đã từng miêu tả những nhân vật này. Hiện giờ, muốn cải biên thành phim truyền hình, nhào nặn ra những phân cảnh do người thật diễn xuất mà vẫn khiến khán giả có thể chấp nhận quả thực là một nhiệm vụ vô cùng khó khăn.

Phiên bản kinh kịch của Tây Du Ký đã tạo nên những phác họa đầu tiên về thầy trò Đường Tăng trong ấn tượng của khán giả.


Thời điểm đó, việc Dương Khiết làm Tây Du Ký được rất nhiều người quan tâm. Kỳ vọng mà ngoại giới đặt lên bà rất lớn. Có người nói: "Võ thuật của các vị phải hoàn hảo hơn Thiếu Lâm Tự, nếu không sẽ không gọi là Tôn Ngộ Không". Có người nói: "Các vị phải làm kỹ xảo thật tốt, phải tốt hơn Astro Boy của Nhật". Nhiều lời bàn tán, góp ý xôn xao, nhưng Dương Khiết vẫn giữ vững quan điểm ban đầu của mình: Muốn làm tốt Tây Du Ký, nhất định phải trung thành với nguyên tác.


Trong nguyên tác, Ngô Thừa Ân đã thành công tạo nên các hình tượng nghệ thuật, trong đó mọi nhân vật đều có tính cách đặc thù. Dù là Tôn Ngộ Không hay Trư Bát Giới thì cũng đều có tư tưởng và tình cảm như con người: Tôn Ngộ Không có tình có nghĩa, yêu ghét rõ ràng. Trư Bát Giới rất tốt bụng dẫu còn nhiều khuyết điểm, Sa Tăng chịu được khổ cực, hăng hái làm việc nghĩa... Thế nhưng ngoại hình của những nhân vật ấy đều không thể sử dụng mặt thật của diễn viên mà phải cần dựa vào hóa trang. Công việc này thực sự rất khó khăn đối với công nghệ trang điểm còn thô sơ của Trung Quốc lúc bấy giờ. Khi đó, Dương Khiết chỉ nghĩ đến bậc thầy hóa trang với nhiều năm kinh nghiệm Vương Hy Chung , nhưng bà vẫn hết sức lo lắng ông sẽ không bằng lòng nhận nhiệm vụ phiền toái này.

Vương Hy Chung - chuyên gia trang điểm hàng đầu Trung Quốc lúc bấy giờ.


Vậy là Dương Khiết lên đường đến xưởng phim Bắc Kinh tìm Vương Hy Chung . Trong quá trình này, bà gặp đạo diễn lừng danh lúc bấy giờ là Lăng Tử Phong. Thật trùng hợp, vị đạo diễn này cũng đang có ý định chuyển thể Tây Du Ký thành phim, tuy nhiên tác phẩm của ông là một bộ phim điện ảnh.


Khi đó, Dương Khiết khá phấn khích khi có cơ hội tranh tài với Lăng Tử Phong , nhưng bà cũng cảm thấy có phần e ngại vì chưa có đủ tự tin để so bì với ông. Đồng thời, nữ đạo diễn cũng sợ Lăng Tử Phong sẽ mời được Vương Hy Chung đảm nhiệm công tác hóa trang và nếu như vậy, nhiệm vụ của bà sẽ lại càng khó khăn, bế tắc. Nhưng may mắn sao, vị đạo diễn này đã quyết định sẽ mời chuyên viên hóa trang đến từ nước Mỹ, bởi ông không có nhiều lòng tin vào tay nghề của nghệ nhân nước nhà lúc bấy giờ. Dương Khiết khấp khởi mừng thầm, bà cảm thấy gánh nặng trên vai như đã nhẹ bớt đi rất nhiều.

Đạo diễn Lăng Tử Phong (bên phải) từng khiến Dương Khiết bị áp lực khi cùng chuyển thể Tây Du Ký thành phim điện ảnh.


Dương Khiết đến tìm gặp Vương Hy Chung và nhanh chóng được ông nhận lời giúp đỡ, bởi chuyên gia họ Vương cũng rất hào hứng với nhiệm vụ đầy tính thử thách này. Hai người thống nhất: Dù là yêu ma quỷ quái hay thần tiên phật đạo, thậm chí cả những con yêu tinh nhỏ bé - tóm lại chỉ cần không phải người phàm thì đều phải có tạo hình. Dương Khiết yêu cầu, không những mỗi nhân vật phải mang đặc điểm riêng không lẫn lộn với nhau, mà còn phải đẹp. Nhất là Tôn Ngộ Không - bà muốn nhân vật này phải có dáng dấp đặc trưng của loài khỉ, nhưng cũng phải thật sự đẹp để xứng với danh hiệu "Mỹ Hầu Vương" mà Ngô Thừa Ân đã đặt ra.

Tạo hình hoàn hảo của Tôn Ngộ Không trong bản Tây Du Ký kinh điển năm 1986 đã tốn rất nhiều tâm tư và công sức của Dương Khiết và Vương Hy Chung.


Vượt qua giai đoạn đầu tiên là tìm được chuyên viên hóa trang, nhưng với một tác phẩm đồ sộ như Tây Du Ký, hành trình làm phim của Dương Khiết vẫn còn rất dài và nhiều khó khăn. Sau khi mời được Vương Hy Chung, bà lên đường tìm các địa điểm quay cho bộ phim - một công việc tốn rất nhiều hơi sức vì trải dài trong nguyên tác Tây Du Ký là vô số những địa danh với cảnh sắc khác nhau trong chuyến du hành muôn dặm của thầy trò Đường Tăng. Hành trình đi tìm địa điểm quay của Dương Khiết tuy cực khổ và vất vả nhưng cũng mang theo không ít những câu chuyện lý thú, đặc sắc.


Mời bạn đọc đón chờ kỳ hai của loạt bài Chuyện hậu trường Tây Du Ký 1986 kể lại quá trình đi tìm bối cảnh quay cực kỳ hấp dẫn cho tác phẩm huyền thoại này nhé.

(Ảnh: tổng hợp)