[CẬP NHẬT] Toàn văn bài phát biểu chia tay của Tổng thống Mỹ Barack Obama

11/01/2017 11:42:06

Hôm nay (10/1 - theo giờ địa phương), tại thành phố quê hương Chicago, Tổng thống thứ 44 của nước Mỹ Barack Obama đã có bài phát biểu cuối cùng trước khi rời nhiệm sở.

Thật tốt khi được trở về quê hương. Michelle và tôi thật sự cảm động bởi những lời chúc mà chúng tôi nhận được trong vài tuần qua. Hôm nay, tôi xin được nói lời cảm ơn.

Dù chúng ta có luôn nhìn cùng một hướng hay hiếm khi có chung quan điểm, thì những cuộc trò chuyện của tôi với các bạn, những người dân nước Mỹ - những cuộc trò chuyện ở nhà riêng hay trường học; ở nông trại hay nhà máy; ở quán ăn hay nơi tiền đồn xa xôi - tất cả đều giúp tôi cảm nhận được thách thức, giúp tôi giữ được nhiệt huyết, để tiếp tục tiến về phía trước.

Tôi học được nhiều điều từ các bạn mỗi ngày. Các bạn đã khiến tôi trở thành một Tổng thống hoàn thiện hơn, trở thành một con người hoàn thiện hơn.

Tôi đến Chicago lần đầu khi còn ở tuổi đôi mươi, bấy giờ tôi vẫn chưa nhận ra mình là ai, vẫn tìm kiếm một mục đích cho sự tồn tại.

Chính tại những khu dân cư cách nơi đây không xa, tôi bắt đầu làm việc cho các church group bên thềm những nhà máy thép bị đóng cửa. Chính trên những con phố ngày ấy, tôi đã được chứng kiến sức mạnh của lòng tin, và cái cách người dân lao động âm thầm giữ vững nhân phẩm của mình dù phải đối mặt với khó khăn và mất mát. Chính tại nơi đây, tôi đã hiểu được rằng, sự thay đổi chỉ đến khi người dân cùng nhau cất lên tiếng nói, yêu cầu phải có sự thay đổi.

Sau 8 năm trên cương vị Tổng thống của các bạn, tôi vẫn tin vào điều đó. Và không phải chỉ mình tôi. Người dân được quyền yêu cầu có sự thay đổi chính là trái tim không ngừng đập của lý tưởng nước Mỹ -- là một thử nghiệm đầy táo bạo về chính phủ tự trị.

Đó là lòng tin vững chắc rằng mỗi người chúng ta đều được sinh ra một cách bình đẳng, được trao những quyền bất khả xâm phạm, trong đó có quyền được sống, quyền được tự do, và quyền mưu cầu hạnh phúc.

Đó là sự nhấn mạnh rằng những quyền ấy, dù rất hiển nhiên, song không thể tự thực thi; và đó là lý do tại sao chúng ta (We the People), thông qua phương tiện là nền dân chủ này, có thể gây dựng một tập thể hoàn thiện hơn.

Đây chính là món quà to lớn mà những ông tổ lập quốc đã để lại cho chúng ta. Một mặt chúng ta được tự do theo đuổi ước mơ, bằng những cố gắng, những giọt mồ hôi, và trí tưởng tượng của riêng mình. Cùng với đó, chúng ta có trách nhiệm phải hợp sức cùng nhau vì lợi ích chung.

Trong 240 năm qua, lời kêu gọi vì quyền công dân đã tạo động lực cho mỗi thế hệ mới được sinh ra trên đất nước này. Vì lẽ đó mà những người yêu nước chọn chế độ cộng hòa thay vì chuyên chế, vì lẽ đó mà những người tiên phong mở rộng về phía tây, vì lẽ đó mà những người nô lệ quả cảm có thể xây nên chuyến tàu đến với tự do.

Lời kêu gọi vì quyền công dân đã thu hút biết bao người nhập cư và tị nạn vượt qua đại dương hay Rio Grande để đến với đất nước này; đã thúc đẩy nữ giới đấu tranh giành quyền được bỏ phiếu; tạo động lực để người lao động lập ra các hiệp hội. Vì lí tưởng ấy mà những người lính Mỹ đã hi sinh tại Omaha Beach và Iwo Jima; trên chiến trường Iraq và Afghanistan, và cũng vì lí tưởng ấy mà người dân từ Selma đến Stonewall cũng sẵn sàng ngã xuống để bảo vệ quyền của mình.

Đó là những lý do khiến chúng ta có thể nói Mỹ là một đất nước phi thường. Không phải bởi đất nước này ngay từ đầu đã hoàn hảo không có khuyết điểm, mà bởi chúng ta luôn giữ vững được khả năng tạo ra sự thay đổi, khiến cuộc sống tốt đẹp hơn cho thế hệ sau.

Barack Obama, Đệ nhất phu nhân Michelle và con gái Malia chào cử tọa sau bài Diễn văn chia tay của ông tại trung tâm hội nghị McCormick Place ở Chicago, bang Illinois ngày 10/1. (Ảnh: John Gress/Reuters)

Đúng vậy, chặng đường của chúng ta đã có những khúc gập ghềnh. Con đường của nền dân chủ lúc nào cũng khó khăn, gây tranh cãi, và có lúc máu đã phải đổ. Mỗi khi ta tiến được 2 bước, thì có cảm giác như ta lại lùi 1 bước. Nhưng trải dài chặng đường nước Mỹ luôn được định nghĩa bởi một mũi tên hướng về phía trước, một sự mở rộng không ngừng của những nguyên tắc được đặt ra khi đất nước thành lập để chấp nhận tất cả chứ không phải chỉ một số.

8 năm trước, nếu tôi nói với các bạn rằng nước Mỹ sẽ vượt qua được khủng hoảng, hồi sinh nền công nghiệp sản xuất ô tô, và có quãng thời gian tạo được nhiều công ăn việc làm dài nhất trong lịch sử...

Nếu tôi nói với các bạn rằng chúng ta sẽ mở ra một chương mới trong quan hệ với người dân Cuba, đặt dấu chấm hết cho tham vọng vũ khí hạt nhân của Iran mà không phải bắn một viên đạn, và tiêu diệt kẻ đứng sau vụ 11/9...

Nếu tôi nói với các bạn rằng chúng ta sẽ có được đạo luật hôn nhân bình đẳng, đưa hơn 20 triệu người dân vào nhóm được hưởng bảo hiểm y tế...

... có lẽ các bạn sẽ nói rằng tôi đặt mục tiêu hơi cao.

Nhưng đó là những gì chúng ta đã làm được. Không, đó là những gì chính các bạn đã làm được. Các bạn đã tạo ra sự thay đổi. Các bạn đã đáp ứng được kì vọng của người dân, và nhờ các bạn, mà xét trên hầu hết mọi phương diện, nước Mỹ ngày nay tốt đẹp hơn, mạnh mẽ hơn thời điểm chúng ta bắt đầu.


10 ngày nữa, thế giới sẽ được chứng kiến một nét đặc trưng cho nền dân chủ của chúng ta: Đó là sự chuyển giao quyền lực trong hòa bình từ một Tổng thống do người dân bầu cho người kế nhiệm.


Tôi đã đảm bảo với Tổng thống đắc cử Trump rằng chính quyền của tôi sẽ giúp việc chuyển giao diễn ra một cách trơn tru nhất có thể, đúng như những gì Tổng thống Bush đã từng làm giúp tôi khi xưa. Chúng ta sẽ là những người có trách nhiệm phải làm sao để chính phủ có thể giúp chúng ta đương đầu với những thử thách đang phải đối mặt.

Chúng ta có đầy đủ những gì cần thiết để làm được điều đó. Bởi suy cho cùng, chúng ta vẫn là quốc gia giàu nhất, hùng mạnh nhất, và được tôn trọng nhất trên Trái đất này. Tuổi trẻ, động lực, sự đa dạng và cởi mở, cùng khả năng chấp nhận rủi ro và sự thay đổi một cách không giới hạn, tất cả cho thấy tương lai thuộc về chúng ta.

Nhưng tiềm năng ấy chỉ có thể trở thành hiện thực nếu nền dân chủ của chúng ta được vận hành. Chỉ khi chính trị phẩn ảnh tốt hơn sự đứng đắn của người dân. Chỉ khi tất cả chúng ta, bất chấp đảng phái hay lợi ích riêng, có thể hồi sinh những suy nghĩ hướng về một mục đích chung, điều mà chúng ta rất cần vào lúc này.

Đó cũng là điều mà tôi muốn tập trung nhấn mạnh trong buổi tối hôm nay - thực trạng về nền dân chủ của chúng ta.

(Ảnh: Scott Olson/Getty Images North America)


Chúng ta phải hiểu rằng, dân chủ không nhất thiết cần phải tán đồng. Những ông tổ lập quốc của chúng ta đã tranh luận, thậm chí cãi vã, và rồi cuối cùng đi tới thỏa hiệp. Họ cũng nghĩ chúng ta sẽ làm như vậy. Nhưng những ông tổ lập quốc hiểu rằng một nền dân chủ vẫn cần có một sự thống nhất nhất định, rằng dù chúng ta có khác biệt thế nào đi chăng nữa, thì tất cả chúng ta đều chung một chiến hào, thắng cùng thắng, bại cùng bại.

Lịch sử đã chứng kiến nhiều giai đoạn mà tính thống nhất ấy bị đe dọa. Những năm đầu của thế kỉ này là một trong số đó. Một thế giới ngày một thiếu cởi mở, bất bình đẳng gia tăng, thay đổi cơ cấu nhân khẩu học và bóng ma khủng bố -- tất cả không chỉ đang thách thức an ninh và thịnh vượng của chúng ta, mà thậm chí cả nền dân chủ nữa.


Và cái cách chúng ta đương đầu với những thách thức đối với nền dân chủ sẽ quyết định chúng ta sẽ giáo dục con cái ra sao, sẽ tạo công ăn việc làm hay bảo vệ đất nước như thế nào. Nói cách khác, cái cách chúng ta đương đầu với những thách thức đối với nền dân chủ sẽ quyết định tương lai của chúng ta.


(còn tiếp...)