Ai xây thành công ngôi nhà giáo dục đổi mới?

06/06/2017 03:05:36

Trong cuộc sống, có rất nhiều sự lựa chọn được đưa ra và quyết định bởi mong muốn của cá nhân hay tổ chức. Nhưng cũng có sự lựa chọn không thể là sản phẩm của ý chí chủ quan của bất kỳ ai, bởi những sự lựa chọn đó thuộc về thời đại.

Các em học sinh vừa kết thúc năm học 2016 – 2017. Thế nhưng, trong không khí vui tươi, hân hoan của ngày cuối năm thì vẫn đâu đó còn những lo lắng, những băn khoăn. Đó là câu chuyện về bỏ viên chức giáo viên. Đó là câu chuyện có quá nhiều điểm 10 và giải thưởng trong bảng thành tích của học sinh. Đó là câu chuyện quyền lực của người hiệu trưởng và thiếu dân chủ trong một ngôi trường. Trước thực trạng đó, đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục nước nhà không còn là khẩu hiệu toàn diện nữa. Đó là sự lựa chọn sống còn, nếu như không nói là sự lựa chọn duy nhất nếu như giáo dục Việt Nam không muốn thoát ra khỏi mớ nút thắt đang nhằng nhịt với nhau. Vậy ai sẽ là người xây nên những thành công của ngôi nhà giáo dục đổi mới ở Việt Nam?

Giáo viên chính là lực lượng nòng cốt tạo nên thành công cho đổi mới giáo dục .


Đổi mới mạnh mẽ cơ chế quản lý

Trước hết cần nhận thức sâu sắc tính cách mạng và khoa học của quá trình đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục. Đây là quá trình “đụng” tới tầng sâu bản chất của hệ thống giáo dục, làm thay đổi căn bản về chất tất cả các mặt, các yếu tố cấu thành hệ thống giáo dục trong đó đổi mới cơ chế quản lý giáo dục và giáo viên là những nhân tố góp phần xây thành công ngôi nhà giáo dục đổi mới thời kỳ hội nhập.

Thực tiễn nền giáo dục Việt Nam đang tồn tại rất hiều vấn đề, chúng ta vẫn đang loay hoay bởi chưa có một kim chỉ nam, một định hướng rõ ràng. Đã có biết bao nhiều đề án, dự án hàng nghìn tỉ đồng nhằm phục vụ cho công cuộc cải cách đổi mới nâng cao chất lượng giáo dục nhưng suốt hơn 20 năm qua chúng vẫn chưa tìm được lối thoát.

Chúng ta thiếu cái gì để chấm dứt tình trạng loay hoay đó, phải chăng là sự đồng thuận trong triết lý, mục tiêu tổ chức và quản lý hoạt động giáo dục. Đối chiếu lý luận và thực tiễn, và trao đổi với nhiều đồng nghiệp, cuối cùng tôi rút ra nguyên nhân sâu xa của sự yếu kém của ngành ta hiện nay chính là do mới thực hiện đổi mới phần ngọn bằng những biện pháp tình thế mà chưa đổi mới tận gốc mà trước hết là đổi mới cơ chế quản lý và bộ máy quản lý. Vì vậy để xây được nền móng vững chắc cho sự nghiệp đổi mới giáo dục thì trước hết việc đổi mới mạnh mẽ cơ chế quản lý cũng như xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên bằng chính sách sử dụng và đãi ngộ đúng đắn.

Giáo viên là lực lượng nòng cốt làm nên thành công của đổi mới

Sinh thời chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng viết: “Không có thầy giáo thì không có giáo dục. Không có giáo dục thì không có cán bộ. Không có cán bộ thì không nói gì đến kinh tế – văn hóa. Đó là vinh dự của người thầy giáo. Nhưng đi kèm với nó là trọng trách lớn lao, là áp lực đối với mỗi thầy cô giáo cũng như với nghề giáo. Sản phẩm của giáo dục, dạy học là con người, là tương lai của dân tộc vì vậy không được phép tạo ra phế phẩm. Một công nhân tồi có thể làm hỏng một vài sản phẩm, nhưng một giáo viên tồi có thể làm hỏng một thế hệ. Như vậy, có thể khẳng định, giáo viên là lực lượng nòng cốt làm nên thành công của đổi mới. Đó là sự nghiệp của giáo viên.

Cải cách giáo dục không chỉ đơn giản là thay đổi chương trình sách giáo khoa. Thiết kế chương trình giáo dục cho những năm tới là thiết kế cho tương lai. Một chương trình sách giáo khoa muốn được thực hiện tốt thì môi trường cho nó tồn tại và triển khai phải được cải thiện. Tuy nhiên trên thực tế lại rất nhiều người chưa hiểu rõ sâu sắc vấn đề này. Bản chất của một chương trình nhiều sách giáo khoa là tương đối hóa chân lý chương trình giáo khoa để người giáo viên dựa trên nền đó sáng tạo nên thực tiến giáo dục của mình. Nhưng thế nào là thực tiễn giáo dục, người giáo viên có vai trò như thế nào với thực tiễn giáo dục thì rất ít giáo viên nhận thức sâu sắc được vấn đề này. Họ chỉ hiểu đơn giản là trước kia có một bộ sách giáo khoa, thì nay có nhiều bộ sách giáo khoa để lựa chọn. Như vậy chỉ dừng lại ở cách hiểu như thế thì cơ chế trên sẽ không phát huy được tác dụng. Do đó, muốn đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục thì đòi hỏi người giáo viên không chỉ có kiến thức tổng hợp, kỹ năng, phương pháp giảng dạy, mà còn phải có nhân cách tốt… vì vậy việc tự học, tự giác ngộ đối với người giáo viên rất quan trọng.

Giáo dục – đào tạo là sự nghiệp của toàn dân, người người lo cho giáo dục, nhà nhà lo cho giáo dục. Chính vì thế, những người làm công tác giáo dục phải luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, toàn tâm toàn ý, đồng sức đồng lòng, chủ động tích cực tham gia quá trình đổi mới để xứng đáng với lòng tin tưởng của nhân dân và kỳ vọng của Đảng.


CTV: Trúc Nhật